“Waldo sen neden burda değilsin?” Yazar-Şair İsmet Özel’in ünlü denemeleri olarak piyasada tanınmış bir deneme kitabıdır.

İsmet Özel denemelerinin adını ABDnin Meksika ile olan emperyalist savaşında taraf olmamak için vergi vermeyi reddeden, köleliğe karşı çıkan ve bu sebeple hapse atılan Amerikalı anarşist filozof ve yazar Henry David Thoreau’yu ziyarete giden arkadaşı Ralph Waldo Emerson’un "Henry, neden buradasın?" sorusuna "Waldo, sen neden burada değilsin?" soru cevap verişinden etkilenerek vermiştir.

İsmet ÖZEL Bu denemelerinde gençlik döneminin siyasal sorunlarına sert eleştiriler yöneltmektedir. Türkiye’de belli bir süreçte yaşanan gelişmeler İsmet Özel’in hem bu denemelerinin hem de Cuma yazılarının okumalarının arttığı bir dönemdi. Günümüz ise o dönem benzer yazarların yazılarını okuyan kesimlerin idari/ bürokratik/ finansal alanlarda söz sahibi oldukları dönemdir.

Toplumsal değişimler belli bir kanuna tabidir. Toplumsal değişimler statik değil aksine süregelen değişimlerdir. Ama içinde yaşanılan zaman diliminde değişimi fark etmek için ya toplumdan belirli bir süre soyutlanmak veya hiç içinde yer almamak gerekiyor. İnsan içinde yaşadığı toplumun değişimini çok kolay fark edemez. Sosyologlar toplumsal değişimin kanunları (veya genel ilkeleri), toplumların zaman içinde nasıl, neden ve hangi yönde dönüştüğünü açıklayan temel kurallar koymaya çalışmışlarıdır. Toplumsal değişim her toplumda farklı hızlarda gerçekleşse de sosyologların üzerinde uzlaştığı evrensel ilkeler vardır.

Hiçbir toplum tamamen durağan kalamaz. Yavaş veya hızlı bir değişim yaşanır. Değişimin hızı toplumdan topluma, teknolojiye, değişime dirence vb. birçok nedene bağlı olarak belirleniyor. Değişim kaçınılmaz olarak devam ederken kişilerin, ideolojilerin ona karşı tutumu değişimin toplumda meydana getireceği yönü belirlemektedir.

İnsanların hiç değişmemesini beklemek iflah olmaz bir romantizmden öte bir şey değildir. Önemli olan değişime karşı tutumunuz ve sizin değişime ne kadar yön verebildiğinize bağlıdır. Değişimler bazen sıkıntılı bir hal alabilir. Toplumsal alana meydana gelecek değişimleri engelleyemeyeceğimize göre birey olarak veya belirli bir dünya görüşünü, ideolojik veya dini görüşü benimseyen insanlar değişim karşısında selin önündeki saman gibi mi olurlar? Değişime karşı gücelleme yapabilirler mi? İlkelerinden sapmadan değişime ayak uydurabilirler mi?

Ne demeye çalıştığımızı biraz somutlaştırırsak belki meramımızı anlatabiliriz. 1980-1990 larda topluma karşı sorumluluk hisseden, bir şeylerin yolunda gitmediğini, düzeltilmesi gerektiğini iddia eden gençlik vardı. Bu kesim genellikle ötekileştirilmiş, sistem dışına itilmiş bir kesimi ifade etmekteydi. Buna rağmen mücadeleden, fikir üretmekten, insanlara bir şeyler anlatmaktan vazgeçmeyen bir kesimdi.

Filistine, Mısıra, Bosnaya el uzatan bu dertli insanlar gün geldi- yukarda değindiğimiz toplumsal değişimin de etkisi ile imkan sahibi oldular. Bu gün gelinen noktada bazılarının değişimi çok yanlış yorumlayarak farklı noktalara savrulduklarını müşahede etmekteyiz ki kanaatimce şimdi Valdo sen neden burada değilsin diye sormak gerekiyor. Kim bilir belki de Valdo hiç burada olmak istemedi ne dersiniz.